De efficiënte en effectieve overheid
Deel 2: Situering van de personeelsfactor binnen het efficiëntiedebat     

dinsdag 29 september 2009, voormiddag, Brussel

• Beschouwing achteraf
• Inhoud
• Programma
• Praktisch
• Bijkomende inlichtingen
• Andere studievoormiddagen:
  • vr. 5 juni 2009: Waar staan we en waar willen we staan op vlak van een efficiënte en effectieve overheid?   
  • wo. 27 januari 2010: Praktijkvoorbeelden met het oog op een efficiëntere en effectievere overheid
• Lid worden? en bespaar alvast 3 euro op deze studiedag!
• Site VVBB

Beschouwing achteraf

Op deze tweede dag werd het onderwerp van de personeelsaantallen binnen de Belgische publieke sector aangesneden. Professor Hondeghem (Instituut voor de Overheid) benadrukte dat een debat over de efficiënte overheid niet mag herleid worden tot het aantal ambtenaren, maar dat dit debat ook niet uit de weg mag gegaan worden. Correcte statistieken moeten de basis vormen voor een open efficiëntiedebat. Norbert De Batselier (Nationale Bank van België) stelde de meest recente cijfers voor van de personeelssterkte van de publieke sector waaruit ook de noodzaak bleek om te differentiëren tussen bestuurslagen en sectoren. Frans Cornelis (Agentschap Overheidspersoneel van de Vlaamse Overheid), drukte op het belang van vertrouwen en samenwerking als drijvende kracht achter een efficiëntere overheid. Marijke De Lange (Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten) poneerde de stelling dat ook de gemeenten en OCMW’s hun personeelsomvang in vraag moeten durven stellen. Aansluitend volgde een paneldebat met vertegenwoordigers van de vakbonden (ACOD en de ACV Openbare Diensten) en VOKA. De rode draad hierbij was dat er een debat moet gevoerd worden over de (kern)taken van de overheid en dat van daaruit het vraagstuk over het aantal ambtenaren kan ingezet worden. Over de uitgebreidheid van dit takenpakket hadden de participanten wel een andere visie.

Vlaamse Vereniging voor Bestuur en Beleid

De Vlaamse Vereniging voor Bestuur en Beleid (VVBB) wil in 2009 haar rol verder invullen als brug tussen theorie en praktijk en de interactie tussen de administratie en de academische wereld bevorderen. Elk jaar komt aan de hand van een reeks studiedagen een actueel thema omtrent bestuur en beleid aan bod.

Symposia 2009: De efficiënte en effectieve overheid
Deel 2: Situering van de personeelsfactor binnen het efficiëntiedebat

De symposia in 2009 hebben als thema: 'de efficiënte en effectieve overheid'

Inhoud

Deze tweede VVBB-studievoormiddag in de reeks 'de efficiënte en effectieve overheid' behandelt de vraag naar de 'Situering van de personeelsfactor binnen het efficiëntiedebat'. Bedoeling is het ambtenarendebat een plaats te geven binnen de doelstelling van een slagvaardige overheid.

Enerzijds stelt zich de technische vraag: Hoe brengt men de personeelsomvang van 'de overheid' in kaart? Welke moeilijkheden treden op bij dit proces? Hoe eenduidig zijn personeelsstatistieken in de publieke sector? Anderzijds komt ook de inhoudelijke discussie aan bod: Hoe groot is de Belgische overheid op een internationaal vergelijkende schaal? Kunnen overheden van verschillende landen zomaar tegenover elkaar geplaatst worden? Hoe kunnen de verschillen verklaard worden? Maar ook vragen als 'welke plaats hoort de discussie over het aantal ambtenaren in te nemen in het debat over de efficiënte overheid?' en 'Is het het aantal ambtenaren dat telt, dan wel wat de overheid voortbrengt?' maken deel uit van het debat.

Aan de hand van enkele lezingen en een panelgesprek proberen we samen tot antwoorden te komen in deze brandend actuele discussie rond de omvang van de overheid, in een breder debat over een efficiënte en effectieve overheid.

We trachten doorheen de dag antwoorden te formuleren op vier onderling gerelateerde thema's:

1. Welke plaats verdient het ambtenarendebat (personeelsaantallen) in het efficiëntiedebat? Kan een kleinere overheid zomaar gelijkgesteld worden aan een goedkopere overheid? Is een kleinere (en goedkopere) overheid ook steeds een betere overheid? Welke lessen kunnen we op dit vlak trekken uit internationale voorbeelden? Moet een reductie van het aantal ambtenaren gepaard gaan met een reductie van het takenpakket van die overheid? Kunnen vormen van in- en outsourcing mee een oplossing aandragen voor een efficiëntere en effectievere overheid of verhoogt dat enkel het kostenplaatje?
2. In welke mate is de kritiek van internationale onderzoeksinstellingen terecht dat de stijging van het aantal ambtenaren in ons land problematisch is? Gaat het om een verklaarbare trend? Of is het de keerzijde van de instandhouding van een sterke welvaartstaat? Is het aandeel contractuelen in de Belgische overheid werkelijk van problematische aard? Wordt het tijdelijke personeelsstatuut nog wel instrumenteel toegepast of is het eerder verworden tot een overweging van prijs en flexibiliteit?
3. Wat is de verdeling tussen de verschillende bestuurslagen wat betreft personeelsaantallen en welke evoluties zien we in dit kader? Wat ligt aan de basis van deze verschillen? Zijn er bestuurslagen die disproportionele stijgingen vertonen?
4. Welke conclusies kunnen uit deze stand van zaken getrokken worden? Moet er een beleid ten aanzien van personeelsaantallen binnen de overheid uitgetekend worden? Zijn we gebaat bij het vaststellen van specifieke aantallen te reduceren ambtenaren? Hoe moet dit dan concreet gebeuren; via lineaire maatregelen of eerder op basis van een gerichte en gedifferentieerde aanpak? Noopt de demografische achtergrond van het ambtenarenbestand tot het formuleren van een bepaald vervangingsratio? Wat is de politieke en syndicale haalbaarheid van de beleidsvoornemens en potentiële alternatieven?

Programma

08.30 Ontvangst

09.15 Introductielezing dagvoorzitter: Situering van de personeelsfactor in het efficiëntiedebat (pdf)
Prof. dr. Annie Hondeghem, Instituut voor de Overheid (K.U.Leuven)

09.45 Macroschets van de evolutie van de personeelsaantallen binnen de Belgische publieke sector in België (pdf)
Dhr Norbert De Batselier, directeur Nationale Bank van België

10.30 Een bewust personeelsbeleid als vitaal element in het traject naar een efficiënte en effectieve overheid: personeelsdynamiek in tijden van crisis, opportuniteiten en risico's (pdf)
Dhr Frans Cornelis, directeur-generaal Agentschap Overheidspersoneel van de Vlaamse Overheid

11.15 Personeel versus bestuurskracht: Tendenzen en uitdagingen bij de lokale besturen (pdf)
Mevr. Marijke De Lange, stafmedewerker Gemeentepersoneel Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten

12.00 Debat met panel van sprekers: Over de grenzen van diverse beleidsvoorstellen ten aanzien van de omvang en de kenmerken van de overheid van de toekomst

- Mevrouw Sonja Teughels, senior Adviseur bij het VOKA kenniscentrum                  
- Dhr Luc Hamelinck, voorzitter ACV-Openbare Diensten
- Mevr. Chris Reniers, algemeen secretaris Algemene Centrale der Openbare Diensten (ACOD)

13.00 Broodjeslunch

Niet leden: 70 euro, leden VVBB: 30 euro, studenten: 20 euro (kopie studentenkaart). Betaling na ontvangst van factuur.
Wenst u lid te worden via VVBB en op deze manier te genieten van een verminderd tarief? Meer info

Annulatie zonder bijkomende kosten is enkel mogelijk tot 1 week voor datum studiedag anders wordt het volledige inschrijvingsgeld aangerekend.
De betaling geschiedt na ontvangst van de factuur.

Het aantal deelnemers is beperkt. De volgorde van inschrijving is hierbij bepalend. Uw inschrijving is definitief na onze bevestiging.

Plaats

De studiedag vindt plaats te Brussel op 29 september 2009
Plaats: Ellipsgebouw - auditorium - Koning Albert II laan 35 - 1030 Brussel

Bijkomende inlichtingen

• Inhoudelijk verantwoordelijken:
  • Bart De Peuter & Maarten Luts i.s.m. Prof. dr. Geert Bouckaert
• Praktische inlichtingen:
• secretariaat VVBB: Instituut voor de Overheid, Inge Vermeulen
  Parkstraat 45 bus 3609, 3000 Leuven, Fax: 016 32 32 67, Tel: 016 32 31  80, io@soc.kuleuven.be 
• WWW.VVBB.BE